Tâm viên ý mã:
Tâm: lương tâm, chơn linh, linh hồn. Viên: con khỉ, con vượn. Mã: ngựa.
Tâm viên ý mã là cái tâm như con khỉ, cái ý như con ngựa.
Tâm viên là cái Tâm như con khỉ, ý nói cái Tâm lúc nào cũng nhảy nhót như con khỉ, hết tưởng việc nầy lại tưởng việc khác, không lúc nào lặng yên. Do đó, người tu cần phải định cái Tâm, kềm giữ không cho dao động, tư tưởng không không.
Ý mã là cái ý nghĩ như con ngựa, lúc nào cũng muốn chạy đi, chạy theo ngoại cảnh, không chịu đứng yên.
Người tu hành cần phải gìn cái Tâm, giữ cái ý, không cho phóng túng, cốt làm sao cho tâm ý đạt được trạng thái lặng lẽ không không.
Xem tiếp: Tâm vô sở trụ